روف گاردن یا بام سبز چیست؟ اصول طراحی و آبیاری

داشتن فضای سبز در حیاط خانه ها آنجا را به یک جای دنج و مملو از آرامش تبدیل کرده است.ولی با تبدیل خانه ها به آپارتمان ها همه ما از این موهبت جامانده ایم،اما نگران نباشید ،با آمدن و ترویج ساخت روف گاردن روی پشت بام آپارتمان ها این حس خوب را می توانید تجربه کنید و لذت ببرید ،به فضای سبزی که در پشت بام آپارتمان،تراس یا فضا های بلا استفاده اجرا شده و گیاهان آن در بستر زمین رشد نکرده و بلکه  بر روی یک بستر مصنوعی رشد می کنند باغ بام یا بام سبز می گویند.که این پوشش گیاهی از ابعاد مختلف اثربخش و مفید هستند که در بخش بعد به بررسی آنها خواهیم پرداخت. گیاهانی که در بام‌های سبز کاشته می‌شوند، در مقایسه با گیاهان آپارتمانی می‌توانند آفتاب بیشتری در طول روز دریافت کنند، معمولا بام سبزها نور آفتاب را به صورت مستقیم و بدون سایه ساختمان‌های مجاور دریافت می‌کنند و این موضوع سبب شادابی و رشد هرچه بیشتر گیاهان می‌شود.

مزایای روف گاردن:

بام سبز علاوه بر زیبایی بصری که دارد ویژگی های منحصر به فرد دیگری به همراه دارد مثل:

-استفاده از فضاهای محدود و بلا استفاده در آپارتمان های شهری که بدون محدودیت فضا گیاهان مورد علاقه تان را می توانید کشت کنید.

-با وجود بام سبز و استفاده از عایق حرارتی باعث می شود گرما وارد ساختمان نشود و دمای مطلوب حفظ شود.

-همانطور که میدانید گیاهان باعث تصفیه هوا می شوند ،بام سبز هم مثل یک فیلتر آلودگی هوای محیط اطراف را تصفیه می کند و سبب تولید اکسیژن بیشتری می شود.از دیگر ویژگی این فضای سبز کاهش سروصدای محیط می شود.

از معایب بام سبز می توان به نداشتن شرایط مناسب آب و هوایی مثل باد شدید ،دمای بالا در تابستان ها و غیره اشاره کرد و یکی از مشکلات آن تحمل وزن سقف آپارتمان ها بوده که باید قبل از اجرا آن را در نظر بگیرید.

چگونه یک روف گاردن بسازیم؟

برای ساخت و داشتن بام سبز لازم است چند کار اساسی انجام دهید:

چک کردن ساختمان:

 قبل از خرید هرگونه گیاه و اقدام برای طراحی سیستم‌های بام سبز، ابتدا باید سقف آپارتمان یا خانه از نظر قابلیت اجرا بام سبز مورد بررسی قرار گیرد.

گیاه مناسب باغ بام:

 انتخاب گیاه باید با در نظر گرفتن شرایط آب‌وهوایی پشت‌بام صورت بپذیرد. اگر سقف ساختمان شما در آفتاب کامل باشد، معمولا گیاهان آفتاب دوست و گرما دوست انتخاب می‌گردند. اگر دیواره‌های جانبی پشت‌بام کوتاه باشند و پشت‌بام در ناحیه‌ای بادخیز قرار داشته باشد از گیاهان کم‌ارتفاع به همراه وزنه‌هایی در داخل گلدان‌ها به منظور مهار و جلوگیری از آسیب‌دیدگی در هنگام وزش بادهای شدید استفاده می‌شود.

انتخاب سازه‌ها:

 طراحی سازه بام سبز قابلیت شخصی‌سازی بسیار بالایی دارد. در کم هزینه‌ترین حالت حتی می‌توان از گالن‌های 20 لیتری به عنوان گلدان استفاده کرد. مهمترین مسئله در انتخاب گلدان توجه به زهکشی گلدان‌ها و زمین است. عدم وجود زهکش باعث افزایش رطوبت خاک شده و در نهایت می‌تواند منجر به پوسیدگی‌ ریشه گیاه ‌گردد. به طور کلی ظروف پلاستیکی یا چوبی در مقایسه با گلدان‌های بتنی و یا سنگی از وزن کمتری برخوردار هستند و با توجه به شرایط محیطی روف گاردن می‌توان انتخاب‌های متنوعی داشت.

نصب بادگیر:

در مناطقی که باد شدید می‌وزد، لازم است که از بادگیرها در اطراف گیاه استفاده شود که بسته به نوع بام سبز اجرا شده از متریال مختلف برای ایجاد دیوار و حائل حفاظتی استفاده می‌شود.

آماده‌کردن خاک مناسب:

از آنجایی که بام‌های سبز به خاک روی زمین دسترسی ندارند، خاک مورد استفاده برای آنها باید به مقدار کافی حاوی مواد آلی و مغزی باشد. معمولا از خاک‌های حاوی مقادیری کمپوست در بام سبزها استفاده می‌گردد.

کاشتن گیاهان:

بعد از طی مراحل قبل می‌توان گیاهان انتخابی را در گلدان‌ها کاشت. در مراحل اولیه آبیاری بعد از کاشت، نیاز است که گیاه به صورت کامل آبیاری گردد. این کار باعث متراکم‌تر شدن خاک شده و به تثبیت گیاه در خاک کمک می‌کند.

 انتخاب سیستم آبیاری مناسب:

بسته به اندازه و وسعت بام سبز می‌توان از سیستم‌ها و روش‌های مختلف برای تامین نیاز آبی گیاهان استفاده کرد.  اکثرا برای آبیاری روف گاردن از آبیاری قطره ای استفاده می شود.

اصول آبیاری روف گاردن:

در بام‌های سبز معمولا از گیاهان مقاومی که با شرایط متفاوت پشت‌بام سازگارترند استفاده می‌شود. به عنوان یک قاعده‌کلی، اگر میزان بارش در طول دوره 10 تا 15 روزه رشد، کمتر از 0/5 اینچ باشد آبیاری مورد نیاز بوده و عدم آبیاری می‌تواند باعث توقف حیات گیاه شود. از سوی دیگر وزش باد‌های شدید و نور آفتاب با دمای بیشتر از 30 درجه سانتی‌گراد آبیاری در بازه‌های زمانی کوتاه‌تر را ضروری‌ می‌کند. در مناطق خشک و به خصوص برای بام‌های سبز آبیاری دائمی و به صورت روزانه چنانچه میزان تبخیر آب بالا باشد توصیه می‌گردد.

تجهیزات مورد نیاز برای آبیاری قطره‌ای روف گاردن

تجهیزات مورد استفاده در بام سبز به دو دسته کلی تقسیم می‌شود. دسته اول شامل ملزوماتی است که وجود آن‌ها برای اعمال آبیاری در هر سیستمی لازم ‌است و نمی‌توان روف‌گاردن را بدون آن‌ها آبیاری نمودمثل:منبع آب،سیستم فیلتراسیون،شیر یک طرفه ،تنظیم کننده فشار،لوله ها می باشد. دسته دوم که شامل انواع قطره‌چکان، بابلر، مه‌پاش، نوار تیپ می‌شود و بسته به نوع گیاهان مورد استفاده در روف گاردن می‌توان از انواع مختلف آن‌ها به صورت یکپارچه و یا ترکیبی استفاده نمود.

منبع آب:

منبع آب یک روش مناسب برای یکنواختی تامین فشار آب بوده و بترین مزیت آن جمع آوری آب باران ها برای آبیاری گیاهان است.

سیستم فیلتراسیون: 

فیلتر مدلهای مختلفی دارد که حتما باید از آنها در سیستم آبیاری قطره ای استفاده کرد.

شیر یک‌طرفه: 

به دلیل بالا بودن روف گارد امکان دارد افت فشار وجود داشته باشد که باعث عملکرد برعکس جریان آب شود برای جلوگیری از این عمل به شریان اصلی شیر یکطرفه نیاز است.

تنظیم‌کننده فشار:

تنظیم کننده فشار با توجه به نوسان فشار در لوله‌های اصلی، از ایجاد فشار نامتعارف به سیستم آبیاری جلوگیری می‌کند.

لوله‌ها: 

بسته به وسعت و اندازه بام سبز می‌توان از ترکیب لوله‌های اصلی و فرعی استفاده کرد. در زمان لوله‌کشی معمولا عایق‌کاری لوله‌ها نیز به دلیل تابش مستقیم نور خورشید انجام می‌شود که معمولا آنتی یو وی ها مورد استفاده قرار می گیرد .

تجهیزات آبیاری قطره‌ای دسته دوم

دسته دوم که شامل بابلر، نوار تیپ، مه‌پاش و قطره چکان می‌شوند که در ارتباط مستقیم با گیاه برای تامین نیاز آبی آن‌ها هستند .

برای خرید وسایل مورد نیاز آبیاری قطره ای به سایت لوله پلی اتیلن سر بزنید تا از بهترین وسایل آبیاری قطره ای را تهیه کنید.