نحوه آبیاری سیب زمینی و انواع روشهای آن

سیب زمینی جزء چهارمین محصول پر مصرف دنیا شده است،در سراسر جهان کشت شده است ،یکی از مهم ترین عامل ها در کاهش مصرف در آبیاری سیب زمینی ،میزان و کیفیت تولید محصول آبیاری نوین بوده است.این محصول در 125 کشور کشت شده است.و به دلیل ساختار ریشه ای آن اغلب در خاک هایی با ظرفیت نگهداری آب کم کشت می شود.که این ویژگی آن را به حساس ترین محصولات زراعی تبدیل کرده است.آبیاری سیب زمینی باید طبق برنامه ریزی خاصی انجام شود.

برنامه و اصول آبیاری سیب زمینی :

آبیاری سیب زمینی باید به گونه ای باشد که رطوبت موجود در خاک در محدوده بهینه 65 تا 85 درصد قرار گرفته شود و نوسانات احتمالی در طول فصل رشد به حداقل برسد.یکی از سختی های پرورش سیب زمینی حساسیت بالا آن به کم آبی بوده که حتی در تنش های جزئی آب دچار افت عملکرد می شود. تنش خشکی زمانی رخ می‌دهد که رطوبت خاک و رطوبت نسبی کم و دما بالا باشد. ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ رشد ﺑﻪ ﺗﻨﺶ رﻃﻮﺑﺘﻲ، ﻳﻜﺴﺎن ﻧﻴﺴﺖ. ﮔﻴﺎه در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺟﻮاﻧﻪ‌زﻧﻲ و ﺳﺒﺰ ﺷﺪن ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ زﻳﺎدی ﺑﻪ ﻛﻤﺒﻮد رﻃﻮﺑﺖ ﺧﺎک ﻧﺪارد، اﻣﺎ ﺧﺸﻜﻲ ﻣﻲ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﺳﺮﻋﺖ ﺳﺒﺰ ﺷﺪن را ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ. معمولا به گیاه سیب‌زمینی تا زمان سبز شدن، یک نوبت آب می‌دهند.میانگین مصرف آب خالص برای سیب زمینی بین 4000 تا 7000 متر مکعب در هکتار نسبت به بارندگی هر 5 تا 10 روز بوده است،در نوبت اول که بوته کوچک می باشد بین پنج تا ده روز یک بار در ادامه با بزرگ تر شدن بوته و گرمای هوا فاصله زمان آبیاری بیشتر می شود و هفته ای یک یا دوبار باید انجام شود و آخرین آبیاری ده تا پانزده روز قبل از برداشت محصول باشد تا غده ها قبل برداشت پوست خود را سفت کرده باشند.باید آبیاری به صورتی باشد که 20 تا 25 سانتی متر از خاک را مرطوب کند.حدود 15 روز قبل از برداشت و با پژمرده شدن و تغییر رنگ گیاه، آبیاری متوقف می‌شود. آبیاری در نزدیکی برداشت بر رشد سیب‌زمینی تاثیر نداشته و فقط خطر ابتلا به بیماری‌های مختلف را در محصول نهایی افزایش می‌دهد.

نکات مهم و ضروری در آبیاری سیب زمینی

بهتر است آبیاری سیب‌زمینی‌ در ساعات اولیه صبح انجام شود. این موضوع سبب شده تا نور خورشید آب باقی مانده بر شاخ و برگ گیاهان را تبخیر کند؛ چرا که این محصول مستعد ابتلا به بیماری‌های مختلف بوده و شاخ و برگ مرطوب فقط باعث ایجاد و گسترش این بیماری‌ها می‌شود.

زمانی که گیاه سیب‌زمینی به ارتفاع 15 سانتی‌متری رسید، باید خاک بیشتری را به اطراف ساقه اضافه نمود. به این کار خاک‌ پوش کردن می‌گویند که از سیب‌زمینی در مقابل آفتاب‌ سوختگی محافظت کرده و رشد گیاه را بهبود می‌بخشد.

حساسیت میزان بازدهی تولید سیب‌زمینی به مدیریت آبیاری، در شکل زیر نشان داده شده است. نتایج یک مطالعه تحقیقاتی نشان داد که بازدهی تولید سیب‌زمینی با آبیاری کم و یا زیاد کاهش می‌یابد. انحراف 10 درصدی از مصرف آب بهینه برای فصل رشد ممکن است موجب کاهش بازدهی گردد. در شرایط آبیاری کمتر از حد بهینه، حساسیت گیاه به کاهش ذخیره‌سازی رطوبت در محدوده ریشه موجب بروز خطا و کاهش بازدهی شد. کاهش بازدهی به دلیل آبیاری بیش از حد بهینه را نیز می‌توان به تهویه ضعیف خاک، افزایش بیماری گیاه به دلیل رطوبت بالا و شسته شدن نیتروژن مورد نیاز گیاه از محدوده ریشه نسبت داد.

روش‌ های آبیاری سیب زمینی

آبیاری را باید نسبت به موقعیت آب و هوا ،خاک و صرفه جویی نسبت به مصرف آب انجام دهید در ادامه با روش های متفاوت آشنا خواهید شد: 

آبیاری سطحی (شیاری)

قبل از توضیح روش شیاری باید بگوییم نسبت به روش های دیگر مصرف آب بیشتری را نیازمند بوده است و نیروی کاری بیشتری نیازمند است و شاید در ابتدا به نظر بیاید که هزینه شروع کم است ولی در نتیجه در انتها هزینه بیشتری برای شما خواهد داشت .آبیاری سطحی با ایجاد شیارهای موازی کوچک در طول مزرعه و در جهت شیار ها به درون خاک نفوذ می کند .این روش در خاک غیر رسی به سرعت بیشتری نفوذ خواهد کرد و کمی تلفات آب را کاهش خواهد داد ولی در ادامه موجب می شود که ناحیه ریشه تا سطح خاک کامل مرطوب نماند و کیفیت را کاهش ،راندمان تولید محصول پایی می آید.

آبیاری بارانی سیب زمینی

این روش آبیاری به صورت بارانی روی محصول ریخته می شود و نیازمند وسایلی مثل:پمپاژ،فیلتراسیون، آبپاش و خطوط لوله اصلی و فرعی است که آب را از واحد پمپاژ به آبپاش‌ها می‌رسانند. فاصله آبپاش‌ها باید بر اساس نوع آبپاش، منبع آب و نوع سیستم آبیاری بارانی تعیین می شود. متداول‌ترین روش‌های آبیاری برای سیب زمینی نیز محسوب شده که بازدهی آن را به طرز چشمگیری افزایش می‌دهد. 

آبیاری قطره ای سیب زمینی

آبیاری قطره ای روشی نوین بوده که به تولید کنندگان اجازه خواهد داد تا با وجود شرایط نامناسب خاک،همواری زمین،ابعاد مزرعه و غیره آب و مواد مغذی را مستقیم در اختیار ریشه قرار دهد ،آبیاری قطره ای سیب زمینی فرایندی کند و یکنواخت بوده است که خاک و گیاه را با استفاده از لوله پلاستیکی به نام نوار قطره ای و قطره چکان مستقیم به ناحیه ریشه گیاه وصل می کند و به طور مساوی در طول نوار قرار گرفته است تا آب را به منطقه ریشه وصل کند.در واقع آبیاری بر اساس حجم خاک پیرامون ریشه که فقط تا حدودی خیس شده است، برنامه‌ریزی می‌گردد. این روش سبب می‌شود تا تبخیر آب از سطح گیاه و خاک به حداقل رسیده، میزان رواناب صفر شده و نهایتا با هدایت دقیق‌تر آب به ریشه گیاه، موجب صرفه‌جویی در مصرف آن می‌شود. اجرای سیستم آبیاری قطره ای سیب زمینی همچنین انتقال عوامل بیماری‌زا را کاهش داده و سطح خاک را کمتر خیس می‌کند و در نتیجه علف‌های هرز کمتری تولید می‌نماید. بر همین اساس آبیاری قطره‌ای مصرف آب را بین 15 تا 30 درصد نسبت به آبیاری بارانی کاهش می‌دهد.

در نتیجه همانطور که متوجه شدیم یکی از بهترین روش ها برای آبیاری سیب زمینی آبیاری قطره ای بوده است که 37 درصد نسبت به روش بارانی عملکرد و بازده بهتری خواهد داشت. استفاده از آبیاری قطره‌ای تضمین می‌کند که غده‌های سیب‌زمینی با کیفیت بالا و اندازه ثابت رشد کرده و بهترین محصولات به بازار عرضه شوند. یک تحقیق میدانی در روسیه نشان داد که آبیاری قطره ای در مقایسه با آبیاری بارانی به روش پیوت، میانگین 25 درصد افزایش در عملکرد سیب‌زمینی را به همراه داشت. به طوری که مزارع منطقه آستاراخان با آبیاری قطره‌ای 60 تن در هکتار سیب زمینی تولید نمودند.

مزایای این روش که می شود به آنها اشاره :

قابلیت اعمال مستقیم کودهای شیمیایی،علف کش،حشره کش،قارچ کش بدون نیاز به تجهیزات و نیروی انسانی بوده است.

در کارخانه لوله پلی اتیلن شیراز شما با بهترین تجهیزات آبیاری قطره ای آشنا خواهید شد و به سادگی می توانید ثبت سفارش خود را انجام دهید.