تجهیزات آبیاری قطره ای

آبیاری قطره‌ ای چیست؟

همانطور که در مقالات قبل گفته شد ،آبیـاری قطره‌ای نوعی آبیاری موضعی یا میکرو می‌باشد که در آن، آب را با فشار کم از روزنه یا تجهیزاتی به نام قطره چکان به ریشه گیاهان می‌رساند. در این روش آب به آهستگی در پای گیاه ریخته شده که موجب صرفه‌جویی و افزایش بازدهی آبیاری می‌گردد. از طرفی با توجه به اینکه در این روش مساحت و عمق کمی از سطح خاک خیس می‌شود، میزان تبخیر آب نیز کاهش می‌یابد. در سیستم آبیاری قطره ای آب از شبکه لوله‌ها و نهایتا خروجی نوار تیپ و یا قطره چکان‎‌‌ها عبور می‌‌نماید. بسته به کیفیت طراحی سیستم نصب شده، یک سیستم آبیاری قطره ای می‌تواند از انواع روش‌های آبیاری دیگر مانند آبیاری سطحی و بارانی کاراتر باشد. مقاله انواع روش‌های آبیاری در کشاورزی اطلاعات مفیدی را در این زمینه در اختیارتان قرار می‌دهد.

به دلیل نحوه خاص آبرسانی در سیستم آبیاری قطره‌ای، گاهی روش‌های سنتی سطحی کوددهی بی‌تاثیر هستند. بنابراین اغلب در سیستم آبیاری قطره‌ای، کود شیمیایی مایع و آب آبیاری را با هم مخلوط می‌کنند. به این روش کوددهی و آبیاری همزمان کود آبیاری، شیمیایی و یا آبیاری شیمیایی گفته می‌شود. در به کارگیری این روش، که آب و کود به آهستگی به گیاهان داده می‌شود، تا 95٪ صرفه‌جویی در مصرف کود گزارش شده است.

آبیاری گیاهان در باغات کشاورزی از جمله مهمترین کارهایی است که به رشد و نمو طبیعی انواع گیاهان کمک می کند. هر اندازه که این آبیاری اصولی تر باشد، درختان بهتر پرورش می یابند و هر چقدر که از شیوه های نادرست برای آبیاری استفاده شود، گیاهان ضعیف شده و به خوبی رشد نمی کنند. به همین خاطر شیوه های بسیار گوناگونی برای آبیاری گیاهان وجود دارد که از جمله بهترین آنها، آبیاری قطره ای است. در این سیستم آب به صورت بهینه به گیاه میرسد  و  در مصرف آب نیز صرفه جویی می شود.

سیستم آبیاری قطره ای در مجموع نسبتا پیچیده است و از چندین ابزار گوناگون تشکیل شده است. ابزار و تجهیزاتی که در ارتباط با یکدیگر عمل می کنند و با ساخت سیستم قطره ای به عنوان یک شبکه، موجب آبرسانی به درختان می شوند. آشنایی با این تجهیزات باعث خواهد که باغبان دید بهتری از آبیاری قطره ای داشته و بتواند وسایل مورد نیازش را به شکل حرفه ای تری تهیه نماید. بدین ترتیب مجبور هم نخواهد شد که مدتی بعد هزینه های اضافی برای خرید مجدد قطعات پرداخت نماید. هدف ما از نگارش این مطلب نیز معرفی مهمترین تجهیزات آبیاری قطره ای است. پس اگر به دنبال آن هستید که سیستم قطره ای باغ یا باغچه خودتان را راه اندازی کنید، حتما تا انتها همراه ما باشید.

تجهیزات آبیاری قطره ای چه چیزهایی هستند؟

سیستم آبیاری قطره ای از مجموعه از ابزار و تجهیزات تشکیل شده که در مجموع یک سیستم واحد را شکل می دهند. سیستمی که به جهت آبیاری اصولی، منظم و راحت گیاهان طراحی و اجرا می شود. در ادامه انواع تجهیزات آبیاری قطره ای را معرفی کرده ایم

تجهیزات مورد نیاز برای سیستم آبیاری قطره ای شامل

پمپ یا منبع آب تحت فشار

لوله های اصلی و فرعی

قطره چکان ها،اسپری های کوچک و یا لوله آبیاری قطره ایی

فیلتراسیون ( انواع فیلترهای شنی، فیلتر دیسکی و یا توری )

اتصالات

ابزار هوشمندسازی

لوله آبرسانی

اجزا و قسمت‌های مختلف سیستم آبیاری قطره‌ای

 پمپ (ایستگاه پمپاژ)

از مهمترین تجهیزات آبیاری قطره ای برای باغات بسیار بزرگ، پمپ یا ایستگاه پمپاژ است. آب در پمپ ذخیره می شود و در زمان مناسب، وارد لوله ها و قطره چکان ها می شود. البته برای آبیاری قطره ای باغچه های کوچک و گلدان هایی که در آپارتمان ها استفاده می شوند، نیازی به پمپ نیست. حتی در زمین هایی که کمی بزرگ ترند، اما فشار آب معمولی کفایت می کند برای آبیاری قطره چکانی کفایت می کند، نیازی به پمپ نیست. اما در باغات بزرگ کشاورزی، حتما باید با توجه به فاکتورهایی مثل مساحت باغ، قطر لوله ها، تعداد قطره چکان ها و شیب زمین، پمپ مناسبی برای سیستم آبیاری قطره ای تهیه کرد.

 لوله های اصلی و فرعی (شلنگ آبیاری قطره ای)

لوله ها در سیستم وتجهیزات آبیاری قطره ای نقش اصلی را ایفا می کنند. آنها وظیفه رساندن آب به پای ریشه گیاهان را برعهده دارند. معمولا جنس لوله های اصلی از پلی اتیلن و جنس لوله های فرعی از پلی اتیلن یا نوار تیپ است.

نوار تیپ چیست ؟

نوار تیپ لوله‌ ای با دیواره نازک است و ساختار ساده‌ ای دارد. ضخامت این نوار معمولا ۴ الی ۲۵ میلی متر (۰.۱-۰.۶ mm) است. نوارهای آبیاری ضخیم تر همان لوله‌ های قطره چکاندار هستند و معمولا برای مصارف دائمی مانند آبیاری زیر سطحی استفاده می‌ شوند، در حالی که نوارهای آبیاری نازک‌ تر یک بار استفاده شده و بعد از مصرف دور انداخته می‌ شوند. در مجموع قیمت لوله آبیاری قطره ای ارتباط مستقیمی با متریال به کار رفته در ساخت آنها دارد

قطره چکان ها (دریپر)

قطره چکان نیز از اجزاء اصلی تجهیزات آبیاری قطره است. این تجهیزات خود به دو نوع مختلف تقسیم بندی می شوند

قطره چکان های خود تنظیم

آب خروجی یکسانی را عبور می دهند تا در هر ساعت مقدار مشخصی آب به گیاه برسد. معمولا در یک ساعت می توانند ۲ تا ۸ لیتر آب به گیاه برسانند

قطره چکان های تنظیم شونده

می توانند بین ۲ تا ۶۰ لیتر در ساعت آب به گیاه برسانند

در مورد قطره چکان ها باید دو نکته را در نظر داشت. اول اینکه در صورت استفاده از قطره چکان های خود تنظیم، معمولا از دو قطره چکان استفاده می شود تا در صورت گرفتگی یکی از آنها، قطره چکان دیگر بتواند آب مورد نیاز گیاه را تامین کند. و دوم اینکه فاصله قطره چکان از ساقه یگیاه یا تنه درخت باید حدود ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر باشد. این کار از رشد قارچ و باکتری در گیاه (که ناشی از رطوبت زیاد باشند) جلوگیری می کند.

سیستم فیلتراسیون

این احتمال وجود دارد که بعد از مدتی فعالیت، شن و خاکریزه مسیر قطره چکان ها را مسدود کند. دقیقا در همینجا است که سیستم فیلتراسیون کاربرد دارد، زیرا فیلتر آبیاری قطره ای از مسدود شدن و گرفتگی قطره چکان ها جلوگیری می کنند.

یک پکیج فیلتراسیون آبیاری قطره ایی از قسمت های مختلفی تشکیل شده اند،مثل:

فیلتر آبیاری قطره ایی هیدروسیکلون یا ماسه گیر،فیلتر شنی تحت فشار،تانک کود،فیلتر دیسکی،فیلتر توری،فیلتر اسکرین خود شوینده،داست فیلتر بسکت فیلتر،شیرهای بک واش اتومات

هیدروسیکلون یا ماسه گیر

اولین قطعه در مسیر فیلتراسیون مرکزی،فیلتری با خاصیت نیروی گریز از مرکز است

فیلتر شنی تحت فشار

به دستگاهی یا صافی کشاورزی که در جهت حذف ذرات معلق موجود در اب شامل گل،مواد الی،باکتری ها و ذرات حاصل از فرسایش مورد استفاده قرار می گیرد.

تانک کود

تانک کود آبیاری دستگاهی است که عمدتا بین فیلتر شنی و فیلتر توری قرار می گیرد که با کمک آن کود و مواد شیمیایی مورد نیاز گیاه تامین می شود .این نو تانک به دو دسته تانک کود دستی و کود انژکتوری تقسیم میشوند.

تانک کود دستی

در مواقعی از تانک کود دستی استفاده میشود که غلظت دقیق کود یا محلول مهم نباشد .این دستگاه با ایجاد اختلاف فشار توسط یک شیر فلکه بین بوشن ورودی و خروجی تعبیه شده است ،صورت می گیرد.اگر به این صورت نباشد تانک کود انژکتوری شناخته می شود که نوع تانک کود انژکتوری در ادامه لوله  اصلی نصب و مواد غذایی را در مخزن جداگانه ایی قرار می دهد .

فیلتر دیسکی آبیاری

به فیلتر سوم در پکیج های آبیاری کشاورزی،فیلتر آبیاری قطره ایی توری است و فیلتر دیسکی در صورت درخواست مشتری قرار داده میشود.

فیلتر توری

فیلتر توری یا مکرونی تحت فشار در فیلتراسیون آبیاری قطره ایی امکان جدا سازی ذرات و املاح را فراهم می کند.

فیلتر اسکرین خود شوینده

این فیلتر انعطاف پذیری بالایی نسبت به آلوده شدن ناگهانی آب در فیلتراسیون کشاورزی دارند.

داست فیلتر و بسکت فیلتر:به نوعی از فیلترها میکرونی با مش 100 که به منظور حفاظت کردن از شیر های تخلیه هوای اتوماتیک در ورودی آن نصب می گردد.

سیستم بک واش

شیرهای بک واش یا شستشوی معکوس،سه طرفه و از نوع هیدرولیکی اتومات می باشد.

اتصالات

اتصال قطعات مختلف سیستم آبیاری قطره ای و نصب آنها به اتصالات و شیرآلات مختلفی نیاز دارد. شیرآلات آبیاری قطره ای بسیار متنوع اند و از نظر اندازه، در سایزهای ۱۲، ۱۶ و ۲۰ میلی متری قابل استفاده هستند. این اتصالات از لحاظ شکلی نیز متفاوت اند و به دسته های مختلفی مثل سه راهی و زانویی (رابط) تقسیم بندی می شوند

 ابزارهوشمندسازی

یکی از مزایای سیستم آبیاری قطره ای، امکان هوشمندسازی آن است. تنها با اضافه کردن چند قطعه مثل تایمر آبیاری، شیرهای تایمردار، کنترل های برقی و مواردی از این دست، می توان بدون حضور در باغ یا منزل، در هر کجای دنیا گیاهان را آبیاری کرد. حتی سیستم های پیشرفته تری هم وجود دارند که با کمک سنسور هایشان، دما و رطوبت محیط را اندازه گیری کرده و سپس در مورد نیاز گیاهان به آبیاری تصمیم گیری می کنند

چگونه بهترین لوازم را برای سیستم آبیاری قطره ای تهیه کنیم؟

برای آنکه سیستم آبیاری قطره ای بهترین بازدهی را داشته باشد، حتما باید به وسیله قطعات مطمئن و با کیفیت اجرا شود. تشخیص مناسب ترین تجهیزات آبیاری قطره ای اما نیاز به تجربه بالا دارد و اگر خودتان بخواهید صفر تا صد کار را انجام دهید، ممکن است ضرر ببینید، زیرا اطلاع چندانی از قیمت تجهیزات به کار رفته در این سیستم (مثل قیمت شیلنگ آبیاری قطره ای، قیمت پمپ و قیمت اتصالات آنها) نخواهید داشت. از این رو پیشنهاد می کنیم برای آنکه خیالتان از بابت کیفیت تجهیزات آبیاری قطره ای راحت باشد، از شرکت تولید کننده نوار تیپ و لوله پلی اتیلن شیراز کمک بگیرید، تا از همان ابتدا یک متخصص باتجربه این حوزه در کنارتان باشد و بتوانید بهترین سیستم را در باغ یا باغچه منزلتان پیاده کنید.